Κυριακή, 29 Μαΐου 2016

Η ΓΡΑΜΜΗ ΑΥΤΗ ΕΠΡΕΠΕ ΝΑ ΠΕΣΕΙ ΑΚΡΙΒΩΣ ΣΤΗ ΜΕΣΗ (μιας μέσης δαχτυλίδι, μιας μέσης χελιδόνι στις πλαγιές των περισπούδαστων βουνών):

Σε σημείο κρίσιμο. Πληροφορούμαι ακριβώς για το τι πρόκειται να γίνει. Τα προηγούμενα έχουν εξαλειφθεί με μια χειρονομία. Τα λεφτά τα είχε επάνω του. Το όνειρο. Οι μέρες του Ιουλίου, οι νύχτες του Δεκέμβρη. Ηλιόλουστη παραλιακή λεωφόρος με κέντρα. Κύτταρα κότερων πάνω στη θάλασσα –πάνε όλα καλά. Πίσω μας αρχίζουν οι πολυκατοικίες με ρυθμό και ομοιοκαταληξία. Μεγάλη πλήξη. Δε θα τελειώσουν εύκολα οι πολυκατοικίες… Το πολυάριθμο κοινό έχει τα γούστα του. Σέβομαι απολύτως τα γούστα του κοινού. Γι’ αυτό δεν στέλνω πια γράμματα σε κανέναν. Άλλωστε τι ωφελούν τα γράμματα; Μια μανία για καθαρό αέρα χαρακτηρίζει ιδίως αυτούς που εργάζονται στα γραφεία. Αποπνιχτική ατμόσφαιρα μιας συγκέντρωσης συγγραφέων. Δεν υπάρχει άλλος κώδικας που να καλύπτει τα προηγούμενα… Η συζήτηση πλησιάζει σ’ ένα σημείο νεκρό. Το σεξ κυριαρχείται από κουβέντες από τη μέση και πάνω μιας ιδέας… Η φωνή σου τράβαγε κουπί σε μια βάρκα. Έπιασα το χαμόγελό σου μ’ ένα δίχτυ. Η νύχτα κρέμεται σε μια  κλωστή απ’ τη σκεπή. Ο Γαλαξίας ακουμπάει την ουρά του κάπου. Στο μάγουλο της οικουμένης καταθέτει ένα φιλί. Κοιτάξτε τα γυμνά κρανία των περισπούδαστων (Η φωνή του χώθηκε  έντρομη στ’ αυτιά των θάμνων). Η δυσφορία με κατεβασμένο γείσο στήνει οδοφράγματα   [ΑΦΕΤΗΡΙΑ από το βιβλίο του Νάνου Βαλαωρίτη ΣΤΟ ΚΑΤΩ ΚΑΤΩ ΤΗΣ ΓΡΑΦΗΣ,  εκδόσεις Νεφέλη 1984 – Art by  Mata Eduardo and Bordam Prystrom]



Η Μέθοδος Μπράιγ (από τη συλλογή ΣΤΟ ΚΑΤΩ ΚΑΤΩ ΤΗΣ ΓΡΑΦΗΣ, Νεφέλη 1984)
Γεννήθηκα ανάμεσα σε πολλούς λόφους, κάτω από τη μιμόζα μιας ακακίας κι ένα δενδρολίβανο. Γι’ αυτό το όνομά μου το πήραν οι δεκάξι αέρηδες και το σκόρπισαν στις δενδροφυτευμένες μεριές της οικουμένης…
Σα να μην έφτανε μια τέτοια μοίρα, ο ίδιος αυτός άνεμος έστειλε τηλεγραφήματα σ’ όλες τις δημαρχίες του κόσμου για ν’ αναγγείλει τη γέννησή μου…
Γεννήθηκε το μπαστάρδικο, έλεγε το τηλεγράφημα, σα να μην έφταναν τ’ άλλα μας βάσανα, τώρα έχουμε και τούτο…
Τη ληξιαρχική πράξη της γέννησής μου την υπόγραψαν ένας αετός, μια αλεπού κι ένας λύκος, καλεσμένοι από το ύψιστο φίδι να παραστούνε…
Μια νόστιμη δασκάλα τους έμαθε γράμματα με τη μέθοδο Μπράιγ, που τη χρησιμοποιούνε για να μαθαίνουνε τυφλούς. Ο πατέρας μου με πήρε στα χέρια του και μ’ έδειξε στον ήλιο που σκοτείνιασε αμέσως για δέκα λεπτά, και στη σελήνη που χαμογέλασε μ’ ένα χλωμό χαμόγελο…
Στο μεταξύ διαδόθηκε στα ερημοτόπια, γεμάτα βράχια και χαλασένα κάστρα, η είδηση πως είχε γεννηθεί αυτός που μια μέρα θα χώριζε τον ουρανό από τη θάλασσα και θα ’φερνε τη γη καπάκι…
Πως θα ’μουνα το χαμένο κορμί της οικογένειάς μου κανένας δεν το υποψιάστηκε τότε, παρόλο που τα σημάδια λέγαν πολλά και διάφορα φανερά και κρυφά…
Το μέγεθος της αμετροέπειας μου θα γινόταν γνωστό σε ανύποπτο χρόνο, κι έτσι κανένας δεν βιαζόταν να παραστεί στα βαφτίσια, στο γάμο ή στην κηδεία μου…
Μια ολόκληρη ζωή φτάνει λέγανε ανάμεσά τους οι θεοί, γιατί να του δώσουμε κι άλλο τράτο για να μας καταστρέψει; Έτσι κι αλλιώς το χαντάκωμα που θα μας κάνει θα ’ναι ΑΝΕΠΑΝΟΡΘΩΤΟ… Και χαμογελούσαν πατρικά κι ας με σιχαινόντουσαν μ’ όλη την καρδιά τους οι υποκριτές, οι μεγαλόσωμοι κυρίαρχοι του κόσμου…
Στο μεταξύ στις Ινδίες μαζευότανε ο απέραντος στρατός των Ιντιάνων πολεμιστών μάγων και ιερέων…
Δώστου και φτιάχναν ύμνους, ποιήματα και λιτανείες για να με κατονομάσουν και να με ξεγράψουν, δηλαδή να με εξουδετερώσουν, ώστε να μην τους κάνω τη ζημιά που ’ταν γραμμένη στα τεφτέρια της μοίρας του κόσμου…
Τόση δύναμη είχαν τα παρακάλια τους, που κουνιόντουσαν ολόκληρα βουνά από τη βάση τους και πήγαιναν αλλού, μα για μένα δεν κατάφερναν ν’ αλλάξουν ούτε ένα από της μοίρας τα γραμμένα, κι επειδής ήμουνα πολύ μικρούτσικος με βγάλανε Νάνο…
Όταν ήμουνα τριω χρονών παρουσιάστηκε μπρος μου η θεά που μ’ είχε γεννήσει, έχοντας πηδηχτεί μ’ ένα βραχμάνο, και μου δήλωσε πως γυναίκα μου θα ’ταν εκείνη η ίδια, σε μια νέα σάρκωση…
Τη συνέχεια τη ξέρετε όλοι. Το παιδί μας γεννήθηκε μ’ αλογίσιο κεφάλι, τυφλό και τ’ ονομάσαμε το ΤΕΛΟΣ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ…

Ο Φαύνος Κύκνος (από τη συλλογή ΣΤΟ ΚΑΤΩ ΚΑΤΩ ΤΗΣ ΓΡΑΦΗΣ, Νεφέλη 1984)
Το τάβλι μιας ξέγνοιαστης ζωής
στα νούφαρα των καφενείων
κεφάλια χτενισμένα από την ίδια σήραγγα
μ’ επιτραπέζια χαρακτηριστικά
μ’ εμπόδια προς το κάθε τι
κυνηγημένος από τα βέλη της αύριο
μάχομαι με δυο ρυτίδες συγχρόνως.

(άλλοτε θα τα λέγαμε πουλιά)
μεσοκαλόκαιρα για το φθινόπωρο
μια τεράστια εσωτερική επεξεργασία
κι ο καθένας υποπτεύεται τον άλλον
πως είναι άνδρας πως είναι γυναίκα
για τη γυναίκα δεν είναι το φύλο
είναι τι κάνεις με το φίλο
κι έτσι ιδρύθηκε στις παρυφές του σεξ
μια φιλική εταιρεία
που θα περιλαμβάνει όλα τα όργανα κρούσεως
και τα πνευστά και τα’ ανόργανα

τα πολλά λόγια μας οδήγησαν
-πού αλλού-
απ’ την άλλη μεριά του τοίχου
γράψιμο μες στο νερό
δεν φταίει ο καλός μας άγγελος
μια ανάποδη προετοιμασία
χωρίς καμιά αισθητική
γυμνά λεφτά κάνουν έρωτα
ξύνω τα νεύρα μου με δενδρολίβανο
Το βουνό βγάζει μια κραυγή που με αγγίζει στο μέτωπο.
Περνάω μια νύχτα δύσκολη χωρίς ρεύμα.
Και τα ελαστικότερα ρήματα σπάνε στον ενικό
η σημασία οραματίζεται χάδια
στα πόδια της προσωπικότητας
στους πρόποδες του γυμνού
και πιο πέρα τ’ αυτί – μ’ ακούς;

Ελατήρια υπάρχουν άφθονα
αλλά πού οδηγούνε
ξετεντώνοντας ένα τόξο από πλοία
σκεπασμένο με νερά
που καθρεπτίζουν θύελλες
έλα τώρα μη χάνεις μια τέτοια ευκαιρία

δεν τέμνομαι πουθενά
άθελά μας θα συναντηθούμε κάποτε
με το να υπάρχεις

Δύσκολο πρόβλημα η αλληλεγγύη.
Ποιος είναι αυτός για τον οποίο μιλάω;

Εδώ η ανάγνωση πέφτει σα χαρτοτράπουλα
χτισμένη πύργος
μερικά αποσιωπητικά
φυτρώνουν φοβισμένα χωρίς επιφάνεια
σε άγονο περιβάλλον

οι έξυπνοι δεν λένε τίποτε εναντίον τους
και τα λόγια πλέουνε έτσι ασυμάζευτα
όπου τα πάνε οι περιστάσεις
εκεί όπου κοιμάται χωρίς ίχνος προτροπής
ένα απλό χαρτονόμισμα.

Για ν’ ακουστεί το βιβλίο σου
πρέπει να ’χει εκτόπισμα και ουρά
ο πρώτος και δεύτερος τόμος των Απάντων
Επίλογος απ’ το αόρατο
μια θηλυκιά συνέχεια υπέροχη γαλάζια
(ας είναι καλά οι παρά φύσιν τάσεις)
κίτρινος πάντα ο ουρανός
θα σε περιτυλίγει.

ΑΠΑΡΕΜΦΑΤΟ ΜΕ ΛΑΙΣΤΡΥΓΟΝΕΣ (από τη συλλογή ΣΤΟ ΚΑΤΩ ΚΑΤΩ ΤΗΣ ΓΡΑΦΗΣ, Νεφέλη 1984)
Πιο πέρα
γραψίματα της διασποράς
μας γύρισαν την πλάτη
με αφορμή το περίφημο εκείνο
εκ των ενόντων
αυτός που πρώτος με το νου του
έβαλε νερά στις χαράδρες
κι απανωτές επιπλήξεις
βλαστημώντας  χώματα
και πήρε άλλο στόμα
η αγάπη που με έτρεφε
εκπληρώθηκε βίαια
με τις  χερούκλες του μαραγκού
το υπερευαίσθητο υπόστεγο
μιας άλλης νοοτροπίας
με ο υπόγειο της δίκτυο
από συγκοινωνούντα υπονοούμενα
δε τα ’παμε χίλιες φορές
τι να τα ξαναλέμε-
αφού μας τα πήρανε
και μας εναποθηκέψανε
με τις δαγκάνες των συμφερόντων
στις άστητες κρεβατοκάμαρες
πέντε ολόκληρων πόλεων
όταν με βήμα ευρύ διασχίζεις
τους αλλεπάλληλους χαρακτηρισμούς των ειδήσεων
με μια καλά τοποθετημένη βελονιά

ΤΑ ΑΙΣΘΗΜΑΤΑ ΦΤΕΡΟΥΓΙΖΟΥΝ ΚΑΙ ΔΕΧΟΝΤΑΙ ΤΗΝ ΕΛΞΗ ΤΩΝ ΜΕΓΑΛΩΝ ΕΚΠΛΗΞΕΩΝ
1
Το καθάρισμα του ήλιου ξανάρχισε
Οι γυαλοποιοί υποκρίνονται τους ανίδεους
Δεν κάνει να κάνουμε τώρα τέτοιες διακρίσεις
Οδηγούν πολύ πιο μακριά απ’ τα όνειρα.

Πίστεψες σ’ έναν άγριο αισθησιασμό
Η Σαβάννα της καρδιάς και του ύπνου
Προχώρησε ως το σημείο που πέφτουνε
Όλες οι θεωρίες η μια πάνω στην άλλη.

Παρατηρώ πως δεν γίνομαι πιστευτός
Άσε να ξετυλιχθούνε μόνα τους
Τα κουβαριασμένα σώματα
Άρρηκτα συνδεδεμένα με το νερό

Σημάδι πως η πρόζα σου άρεσε
Και τώρα ελπίζω να κλείσεις
Τα μάτια σου όπως ένας φλοιός
Ως το σημείο Χ της κουρτίνας.

Επάνω στα τείχη που κοκκινίζουν στη δύση
Ξαναχτίζεται ο ορίζοντας με αχτίδες
Στα υπερβόρεια ανοίγουν βιτρίνες
Για να δούνε εκεί μέσα τον ήλιο.

Μεσάνυχτα έχουν για ό,τι συμβαίνει
Κι όμως αρκετά με γνωρίζουν θαρρώ
Καθαρός από έγνοιες και έννοιες
Γυαλίζει ο έναστρος ουρανός.

Μακριά απ΄τη θάλασσα κυλούσε αργά
Στο κατήφορο ένα μπλε αυτοκίνητο
Το απόγευμα μετακινήθηκε ήσυχα
Δεν εντοπίζεται εύκολα μια σημασία με πόδια.
2
Παράδεισος που εύκολα στήνονται
Επάνω του οι καλλονές το φθινόπωρο
Ό,τι ακούγεται το περνάνε τ’ αυτιά τους
Με κόσκινο και ηχώ στα καλώδια.

Χρονοτριβή χιονοστρόβιλοι και μία
Χαρμόσυνη είδηση μεταγγίζεται εύκολα
Παίρνει διαστάσεις στις εφημερίδες
Πάντοτε ανοιχτές στην ίδια σελίδα.

Κομπάζουν με ραθυμία και κούραση
Λαγνεία κανονική για το δέρμα
Με δυο λόγια που ξέφυγαν απ’ τα δόντια
Θα επαναφέρεις τα προηγούμενα ήθη.

Σε μακρινές εκδρομές σ’ ακρωτήρια
Ψιθυρίζονται περισσότερα πράγματα
Απ’ ό,τι θα έπρεπε για το καλό σου
Ευτυχώς που δεν πρόλαβες να γυρίσεις το φύλλο

Πριν να σε παγιδέψουν τα χρόνια
Σε μεταβατικές εποχές
Πριν από τους παγετώνες που είδανε
Τα στόρια τους από κρύσταλλα

Διαισθάνθηκες να διαλύονται οι διαρθρώσεις
Ενός κόσμου δίχως επίγνωση
Στον οποίο δεν ανήκει κανένας
Από αυτούς που είχανε κάποτε κάποια ιδέα.

Έμοιαζες με τη θηλιά τη φυγόκεντρη
Που σφίγγει μεθυστικά το λαιμό
Την ώρα της συνουσίας και πνίγονται
Οι αγνοούμενοι στον οργασμό.
3
Σπάταλη επιθυμία σκανδάλου
Η θάλασσα ροχαλίζει στα πόδια σου
Δράκοντας μέσα στον ύπνο του
Καταβρόχθισε κάποιον.

Δεν ήταν η μυρωδιά του πλησίον
Που έκανε ν’ αναστατωθούν οι αισθήσεις
Τα αισθήματα φτερουγίζουν και δέχονται
Την έλξη των μεγάλων εκπλήξεων.

Κάτω από αυστηρές επιπλήξεις
Γονατίζει βουρτσίζοντας  τα πλακάκια
Μια κοπέλα με πράσινα μάτια
Το παράξενο μυστήριο του σεξ.

Καλοθρεμμένο μοσχάρι πλουσιόπαιδο
Έπεσες με τα μούτρα στα μανιφέστα
Τι δίψα είναι ετούτη που σβήνει
Σιγά-σιγά το άστρο της ημέρας

Έννοιες που πλεονάζουν σα γίδια
Δίδαξα ένα-ένα τα βήματα
Μετρώντας ως τα εκατό πάνω-κάτω
Σε μιαν αίθουσα αφετηρίας των τραίνων

Χαράζοντας με τα νύχια στο τοίχο
Τα αρχικά τους να τους θυμόμαστε
Ως θύματα μιας παράλογης έξαψης
Που έπινα κάθε τόσο οπαδούς κι αντιπάλους

Διακρίθηκα για το αδιάφορο ύφος μου
Όταν μου είπαν πως θα πεθάνω
Με όλη μου τη δύναμη συγκρατήθηκα
Μη τυχόν και γελάσω στα μούτρα τους
4
Η αιχμή του γραψίματος κινούμενος δορυφόρος
Φτάνει στα όρια των τελευταίων ορδών
Που κατεβαίνουν με φερετζέδες και φέρετρα
Απ’ τη δημόσια οδό προς τα θέρετρα.

Ο δρόμος αυτός είναι τώρα κλειστός
Όπου περνούσαν άλλοτε τα στίφη ανεμπόδιστα
Τώρα δεν περνάει ούτε καν η μπογιά σου
Ξεβάφοντας ολοένα προς το γαλάζιο.

Μπρος στα πράσινα όργια των κήπων
Προσκυνώ την κάθοδο των πορτραίτων
Με λουλούδια που είχαν προσωπικότητα
Κι ας καθορίζονται μόνο από είδη και γένη.

Εν γένει θα μου πεις πως έχεις δίκιο
Δεν αποτείνομαι μόνο σε σένα
Και σ’ αυτούς που έκανα να δούνε τι έκανα
Με χίλια βάσανα στης Χαλιμάς το παράδειγμα.

Ίσως να το πήρες λιγάκι επάνω σου
Να σε παρέσυραν υποσχέσεις και θαύματα
Μα πώς χάθηκε έτσι εύκολα
Το θάρρος σου να χτυπήσεις την πόρτα.

Ο γάμος εκτελέστηκε πρόωρα
Πληγωμένος σύρθηκε ως την πύλη
Γιατί αντιφάσκεις – με παίρνεις για κάποιον
Που βλέπεις μια φορά κάθε τόσο κρυφά.

Εκλιπαρείς με τα μάτια – τεντώνεις
Τους μυς της καρδιάς σου ώσπου να σπάσουν
Κι έγινε χίλια κομμάτια η συζήτηση
Που από μέσα της συνυπάρχεις.
5
Χιλιάδες χρήσιμες οδηγίες χρειάζονται
Και συντάσσονται με το μέρος σου
Χρυσίζουν τώρα οι τελευταίες στιγμές
Που κάθονται στο πλευρό σου

Και ψιθυρίζουν λόγια συμπάθειας
Τι άλλο θα μπορούσες να φτάσεις
Το μέγεθος της ωμοπλάτης του Πλάτωνα
συνταράσσεται από επαναστάσεις.

Στο ημίφωτο κάθονται οι στυλίτες
Της παλιάς καλής κοινωνίας
Και τα συγκοινωνούντα δοχεία
Γεμίζουν από αναμνήσεις

Περίεργο δεν σου φαίνεται πως ήρθα
Πίσω από τριακόσιους τραγικούς
Αλλά μόνο με σένα υπήρξε
Η αληθινή μου διαμάχη.

Παρόλο που δεν βλέπω καλά τι θέλεις να πεις
Σε ήξερα πολύ πριν από τους άλλους
Μα δεν ξεχνιέται εύκολα μια κατάρα
Που έχει γίνει ειρκτή.

Τα χαράματα ξεχειλίζουν με ρίγες
Που ζωγραφίζει ο ήλιος πάνω στα σώματα
Ένα ρίγος κατάδικου με διασχίζει
Μήπως είναι αυτό που το λένε προμήνυμα

Μαργαριτάρι του μέλλοντος οψιδιανός
Μισοσβησμένος πίνακας των προγραφών
Όσοι άκουσαν το όνομά τους
Παρακαλώ ας με ακολουθήσουν…

 [ΤΑ ΩΡΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ, από τη συλλογή του Νάνου Βαλαωρίτη ΣΤΟ ΚΑΤΩ ΚΑΤΩ ΤΗ ΓΡΑΦΗΣ, εκδόσεις Νεφέλη 1984]


[επιλογές λέξεων από ποιητικές συλλογές του Νάνου Βαλαωρίτη, που αύριο, καβάλα σε μια ωκεανίδα, θα βγούνε ποιήματα έτοιμα στις δενδροφυτεμένες μεριές της οικουμένης. Γιατί, όταν φανεί πια η θάλασσα, τίποτα δεν μας εμποδίζει να βεβαιωθούμε αν είναι πραγματική, τις νύχτες που το πέλαγος ροχαλίζει σαν άνθρωπος που βλέπει εφιάλτες]

Δεν υπάρχουν σχόλια: